Đoản Khúc Tình Yêu

Có một mùa hè tôi về Huế. Tàu qua từng con ga, đến Lăng Cô tôi biết sắp gặp hắn rồi.Trên ga kẻ đón người đưa , vẻ hớn hở, vẻ đau buồn. Tôi biết không ai đón đợi mình . Mấy bác xe đạp thồ có cái Boocbagar to tướng cứ nài nỉ : " O ơi về mô rứa?". Nghe giọng Huế, thương cà ! Dù là kẻ đó bặm trợn hay quá lếch thếch đi nữa, vì trót yêu cái giọng Huế nói như hát của hắn. Mà lạ kỳ , chính hắn thì lại chẳng ưa gì cái tiếng mà trong ruột Hắn thốt ra.Tôi mong đạt chân về Huế, dù mệt tôi cũng gáng đi bộ. Qua từng con đường , qua từng hàng cây, qua từng cây cầu , qua trưa hè yên tĩnh. Nắng chảy loang cả phố , có chỗ đặc quánh lại.

Hắn húyt sáo bước vô nhà không biết tôi có ớ đó. Tôi cất cao cái giọng Huế mà tôi cố học được. Hắn biết. Đừng nín thình. Nhìn trìu mệnHắn không nói gì , rót ly nước trắng để đó. Hắn không thích nói tiếng Huế , hắn biết tôi khát, im lặng thì cũng uống thôi.Hắn dắt xe ra bảo đi tẩm giọng. Vừa đạp xe vừa ư ử hát. Hắn quái lắm , dường như muốn cho tôi cả thứ âm thanh hắn phát ra từ cái cổ ấy nên không còn thích chính mình nói nữa. Hắn chạy nửa vòng cho ăn bún bó , qua nhiều con hẻm lòng vòng cho ăn bánh lọc. Đi nốt bưổi trưa tóa đóm , ngồi xuống vỉa hè ăn cơm Hến. Tôi ngắc ngứ thốt ra được giọng Huế ngọt ngào cho Hắn nghe. Nước Hến đục lờ đờ ấy ăn vào là nói được tiềng Huế ! Như sao ăn ớt vậy thôi ! Hắn muốn tôi hót giọng Huế cho hắn nghe thành ra bảo ăn dữ vậy đó. Hắn ghiền lắm.Chiều, trời vẫn nắng. Hắn bật cái quạyt xoat tít trên trần nhà. Tôi biết Hắn sắp vẽ , chỉ muốn nhìn hắn và im lặng mà thôi. Hắn mở nhạc Văn Cao nho nhỏ.Quanh Hằn mọi thứ bừa bộn đủ màu sắc , cọ - màu -giấy lá quẹt đại lên nhau. Trên nóc tủ hắn căng bức vẽ cô nhỏ ôm con mèo máy tím nhìn ra biển , bẻ đâu được cọng Thạch Thảo hắn cắm xoe ngoe. Hằn có để ý gì đến cái giang sơn ọp ẹp này. Hăn chỉ biết trên nóc tủ có cô nhỏ nhỉn đợi mong hắn ngày ngày Hắn bôi đủ mày , hắn hát , cong lưng , gật gì , nghiêng cả người. Hắn khoan khoái , tôi biết hắn vẽ niềm vui. Hắn vẽ trong tâm ra nên cứ say như đang ngấm men. ngâ y ngây tỉnh tỉnh. Hắn vẽ tình yêu và cái giọng Huế của tôi , cứ tràn cả ra ngoài. Hắm ngắm nghía , thêm bớt mãi.Rôi một mùa hè tôi ra đi , bỏ lại hắn buồn lang thang mãi ngoài phố. Không còn vẽ được tình yêu bao giờ. Nhiều khi hắn châm hết điều thuốc này sang điếu thuốc khác , tay kia cầm cọ . Hắn muốn vẽ giọng Huế của tôi mà không sao định hình được , cứ nhoè nhoẹt cả ra - Hắn bẻ cọ ngối im tự bao giờ

Cánh rừng rậm rạp cỏ cây tuổi thơ gắn bó, nuôi dưỡng sự ham mê khám phá nay trở lại, đâu cũng lối mòn. Những lối mòn rũ buồn như thân phận người quê...


Cánh rừng rậm rạp cỏ cây tuổi thơ gắn bó, nuôi dưỡng sự ham mê khám phá nay trở lại, đâu cũng lối mòn. Những lối mòn rũ buồn như thân phận người quê...
Con sông miền núi ngày xưa nhiều thác ghềnh, triền đá, tôi thuộc lòng từng dòng chảy, vực nước, vậy mà ngày nay đã trở nên phản trắc, khó chịu, cả người quê sống với sông cũng không sao thuộc nổi chỗ sâu, chỗ cạn, vực xoáy, ghềnh hiểm vào những mùa lũ.
Cây rừng bị phạt trụi. Những ngọn đồi đâu cũng bụi lùm và gai góc, không còn một bóng cổ thụ vạm vỡ cho lũ chim xanh, chim khuyên chiều chiều ríu ran bay về. Bọn sóc, chồn, thỏ, nai cũng đã biến mất. Đi trong rừng không còn cảm giác bất chợt giật mình vì tiếng đập cánh của một bầy chim bồ chao, bìm bịp, hay tiếng vọt chạy của một con hoẵng, con thỏ.
Người ta làm nhà sang cả bên kia sông. Con sông mỗi năm vẫn nuốt vào lòng nó một vài sinh mệnh. Khi thì gái chưa chồng. Lúc thì trai chưa vợ. Dòng sông phản trắc vẫn nhắc con người nhớ rằng nó đang giấu dưới lòng đầy đá cuội ấy nhiều bí mật, nhiều trắc ẩn lẫn nghiệt ngã trên con đường tìm về phía biển.
Và trên những lối mòn lên núi, tôi vẫn thấy những cộ bò nặng nề chậm chạp đi “ăn của rừng”. Một hình ảnh quen thuộc của mười, hai mươi năm trước. Những người ngồi trên các cộ bò kia, những người mà thi thoảng ở thành phố tôi gặp được họ qua trang báo với lời kết án là lâm tặc ấy, là lứa bạn cùng thời với tôi, có đứa ngồi cạnh bàn tôi trong thời tiểu học. Những thằng bạn nghèo bỏ đèn sách rất sớm để làm nương rẫy và nối nghiệp cha, lên rừng, dù biết ăn của rừng rưng rưng nước mắt. Rưng rưng cả nước mắt của con cháu. Sự nối gót ấy là bất tận cho đến khi nào rừng còn cây và quê vẫn nghèo, thất nghiệp, rượu chè.
Cuộc sống đôi khi đẩy người ta tới một ngưỡng khó chọn lựa, người ta buộc phải chọn lựa điều ít khó nhất để tồn tại. Có nhiều con đường đi lên núi. Nhưng những người đi lên núi mang một khuôn mặt, thân phận họ chung mẫu số khắc khổ.
* * *
Về quê, gõ cửa nhà bạn. Thằng bạn ngày xưa viết chữ dây cà ra dây muống, thích chấm thì chấm thích phẩy thì phẩy, nay trong nhà treo đầy bằng khen giáo viên dạy giỏi môn văn cấp huyện. Nó tiếp đón ân cần trong tiếng heo kêu và con khóc. Nó say sưa nói về lớp học trò dân tộc ở ngôi trường nào đó xa lắc trên núi. Nó nói về thời sự kinh tế xã hội với một thái độ lạc quan kinh khủng. Ngoài đi dạy, nuôi heo, sinh con thì nó dành thời gian để xem game show, phim Hàn Quốc và thời sự VTV1. Đó luôn là những đề tài bất tận của nó. Bữa nay, nó đón đứa bạn ở thành phố về, nó phải nói nhiều chuyện xã hội để thằng bạn kia không nghĩ mình lạc hậu, nằm trong xó quê. Nó nói về “em xi” này, ca sĩ kia, diễn viên nọ, nó nói về chuyện nhà nước đưa ra nghị quyết này, quy định kia... một cách say sưa. Nhưng thằng bạn của nó vẫn cứ ngồi chết lặng. Thằng bạn thành phố đã quá mỏi mệt vì đời sống thông tin. Thằng bạn thành phố đang thèm cái gia tài giản dị là một cô vợ hiền, một đứa con xinh và một bầy heo háu ăn và kiến thức giản đơn làm sao vỗ béo để sớm xuất chuồng...
Thế rồi lại trở về khuôn vườn và mắc võng đòng đưa (từ lâu, sống ở phố, không nằm võng mà sao vẫn thường trực cái cảm giác đòng đưa thế này!). Còn bây giờ, trong những buổi trưa dịu mát, buổi tối trăng rằm, mới cảm nhận hết sự thay đổi của không gian làng mạc. Những ngõ làng vắng ngắt. Thanh niên thanh nữ lứa vào phố kiếm việc làm, lứa lên rừng đốn cây, làng chỉ còn trẻ con và người già. Rồi quê cũng cho lũ trẻ những kinh nghiệm khắc khoải để chúng biết rấm rức quay lưng, ra đi... Quê lại tiếp tục cưu mang đón về những người thất bại trở về, vuốt ve, ủi an, tiếp sức.
Giữa lúc này, càng nghĩ lại càng cảm phục thằng bạn giáo viên. Sống và gắn bó, chịu luẩn quẩn chìm lặng, làm một việc gì đó cụ thể cho quê nhà, đã là một sự can đảm khó sánh nổi. Quê cần người dám sống đời thường cam chịu. Quê cũng cần người dám quay lưng vượt thác đổi đời. Nhưng rồi ngay cả kẻ quay lưng đi cũng không cầm được nước mắt vì trong lòng không sao dẹp bỏ được nỗi day dứt, một cảm xúc gần như sự phản bội...
* * *
Buổi sáng cà phê cóc với mấy ông trí thức cũ nơi bến xe trước khi vác ba lô vào lại thành phố và lắng nghe sự tự hào về lũ con xa, đứa đang làm công ty X, tập đoàn Y, đứa đang du học bên Tây, bên Mỹ, đứa kỹ sư, đứa nghệ sĩ danh nổi như cồn... Ngồi một góc quán, nghe tiếng muỗng đánh lanh canh vào ly cà phê và câu chuyện chắt chiu từ niềm vui, sự tự hào của người già, chợt thấy ngậm ngùi. Có khi sự đổi đời nảy mầm xanh của một thế hệ ở quê phải trả giá bằng sự chấp nhận vùi mình, hư nát của nhiều cuộc đời, nhiều thế hệ đi trước. Ly cà phê ở quán cóc bến xe với mấy ông bạn già, cà phê đắng vẫn có vị ngọt hậu.
Xe lăn bánh. Có ông bố nhảy lên cửa xe nói vói theo đứa con gái: “Con chịu khó vô học hành đàng hoàng. Đừng nghĩ ngợi lo buồn gia đình. Ba ngoài ni xoay xở vay mượn phân tro mùa màng trước rồi sẽ gởi tiền cho con đóng tiền học sau. Ba đã cố gắng hết sức. Chỉ biết cầu nguyện ơn trên an bài...”.
Chuyến xe chở lớp sinh viên mới vào phố ăn học lăn bánh trên đường quốc lộ rất êm, nhưng sao vẫn gợi đến cái gập ghềnh của đoàn cộ bò nối đuôi nhau lặng lẽ theo những lối mòn đi lên núi.
Vĩnh Nguyên

Hoài Niệm

*Và đây là tản văn "Hoài Niệm" của một bạn đọc tại Khánh Hòa.

Cứ mỗi mùa đông đến tôi lại nhớ ba tôi.
Đó là ngày đầu đông và tự nhiên trùng với ngày Nhà Giáo VN 20-11.
Hôm đó toàn trường được nghỉ, chúng tôi rất vui vì được đi thăm thầy cô. Cả nhóm hẹn nhau tập trung tại nhà tôi rồi cùng đi. Trời hôm đó bỗng nhiên lạnh hẳn. Mới hôm qua còn nắng mà qua một đêm thức dậy nhiệt độ hạ xuống khoảng chừng 27oC, trời âm u toàn mây. Rồi, có tiếng í ới của mấy đứa bạn phía trước, tôi chạy ra kéo tụi nó vào nhà và đợi cho đủ nhóm rồi đi. Lúc đó ba tôi gọi tôi vào và đưa cho tôi cái áo lạnh mới. Ôi chao, lần đầu tiên tôi được khoác chiếc áo mới và đẹp như thế. Nó được may bằng vải dù, có in chữ trên nền vải hai màu xanh trắng. Ba nói: "Con mặc vô rồi đi với các bạn, hôm nay trời lạnh đó, cẩn thận sức khoẻ nhé, cảm thì mệt đấy." Tôi dạ và mặc vào không chần chừ, và cái áo vừa như in. Tôi vuốt vuốt và mân mê cái áo trong sự thích thú, quay sang chào ba tôi rồi chạy ù ra ngoài với đám bạn. "Ê!!! Áo mới hả, đẹp quá ta, cho rờ xem. Ê!!! Đưa mượn mặc thử xem. Ôi đẹp quá. Ai mua cho G vậy? Mua ở đâu vậy. Mua bao nhiêu?" Thôi thì một trời câu hỏi dồn dập vào tôi. "Cái áo này ba mình mua ở HN". Bọn bạn tôi xúm lại mân mê cái áo làm tôi hỉnh mũi ra. "Thôi nào đi chứ không trễ giờ". Sau câu nói của tôi, cả bọn đèo nhau lên đường thăm thầy cô.
Hôm đó tôi rất vui vì thầy cô nào cũng nghe khen cái áo đẹp và hỏi nơi bán áo. Tôi được thể phổng mũi hơn và thấy mình xinh xinh hơn trong áo mới. Đúng là ấm thiệt. Tôi thấy như có bàn tay ba tôi che chở sợ con bị cảm lạnh. Tôi đi trên đường lòng cảm thấy vui như Tết.
Hôm đó, tôi về nhà trước, sau đó đến các em, má và ba tôi là người sau cùng. Khi bước vào tôi thấy ba tôi vẫn giản dị trong cái áo lạnh của quân đội, và trên người một màu xanh của bộ đồng phục. Ba hỏi: "Thế nào con gái hôm nay vui không, đi thăm hết thầy cô chưa?" "Dạ chưa thăm hết được, chiều tụi con đi tiếp, ba đồng ý nhé". "Ừ, nhưng nhớ đi đứng cẩn thận đó". Ba tôi là vậy, nhắc từng chút một y như tôi vẫn còn bé lắm.
Và đến mùa đông sau và sau nữa, cái áo đó được truyền tới cô em gái kế và sau đó nó cũ rách, má tôi nói bỏ đi vì giữ lại cũng không biết làm gì. Tôi biết ba tôi vẫn ao ước có cái áo pilot (loại áo lạnh dày bằng vải dù mặt ấm và rất thịnh thời đó), nhưng tiền mua áo thì không rẻ chút nào so với đồng lương của ba. Và vì phải nuôi ba đứa con ăn học nên ba tôi phải nhịn lại để cho con cái. Mỗi khi đông về ba lại khoác trên người cái áo lạnh của người lính, rất dày và ấm. Ba nói cái áo đó ba mặc lâu lắm rồi, từ khi ba còn ở biên giới Lạng Sơn.
Sau này má mua cho ba một cái áo lạnh mới bằng vải jean, má nói không lẽ mùa đông năm nào ba con cũng mặc áo lính hoài, bình thường đã mặc đồng phục, thì mùa đông này phải khác chứ... Tôi biết ba má tiết kiệm là cho chúng tôi, sợ chúng tôi thiếu thốn.
Giờ đây khi mỗi đông về tôi lại nhớ ba da diết, nên hàng đêm tôi đều nhớ thắp cho ba nén hương sợ ba lạnh lẽo nơi chín suối. Hương nhang bay nhè nhẹ trong căn phòng tôi thấy như ấm hơn và tin chắc ở bên kia ba tôi cũng ấm lòng.
BHG.

Dấu dép của ba

=================================================================

Chiều 10/4, sau khi đọc tin 54 người Myanmar chết ngạt, tôi lặng người. Tiếp đó, tình cờ vào trang của HAMY, cái tên mới keng tại vnWeblog, tôi lại bất ngờ. Câu chuyện nhỏ dưới đây của bạn làm tôi liên tưởng đến một tập hợp bài viết cần đọc, dạng như Quốc văn giáo khoa thư/ 2008. Xin phép tác giả mang bài viết về đây như một chia sẻ.DẤU DÉP CỦA BA
“Chiều Quy Nhơn nhẹ nhàng, lắng đọng. Không gian như chừng tĩnh mịch hơn. Một mình trong căn nhà vắng lặng, nỗi cô đơn lại hiện về gặm nhấm tuổi thơ. Năm ấy tôi 12 tuổi, cái tuổi mà đứa trẻ nào cũng muốn được ở cạnh cha mẹ để được chăm sóc thương yêu, để được nhõng nhẽo trong vòng tay của gia đình. Vậy mà tôi lại không được như vậy, năm 9 tuổi vì hoàn cảnh gia đình tôi được cha mẹ gửi nhờ ông bà ngoại nuôi. Lúc ấy tôi không hình dung ra mình sẽ như thế nào khi không được ở cùng với gia đình, với anh chị em mình. Cho đến khi cả nhà lên xe để về vùng kinh tế mới tôi mới chợt hụt hẫng vô cùng. Tôi khóc như mưa, trái tim nhỏ bé chừng như héo hắt lại khi ngày ngày không còn được nô đùa với mấy chị em của tôi. Ông bà ngoại nhận lời nuôi tôi vì lúc đó trong gia đình Ngoại chỉ có một đứa cháu nội nên nhà cửa vắng vẻ lắm, thêm tôi có thể căn nhà ấm áp thêm ra. Đêm đêm, nỗi nhớ cha mẹ sao mà da diết. Nằm bên ngoại mà nước mắt ướt đầm cả gối. Nhiều lúc tôi tự hỏi sao mình lại phải chịu như thế này? Tôi sống đa cảm từ bé. Nhớ lại có một lần ba xuống thăm tôi, bà ngoại có nhờ ba trám lại cái nền nhà bị vỡ. Ba thăm tôi và giúp ngoại là ba vội vã về ngay. Ngày ba về không có tôi ở nhà. Đi học về không còn thấy ba, nước mắt đầm đìa trên đôi má gầy gò của tôi. Đêm hôm ấy đợi cho bà ngoại ngủ say, tôi rón rén bò ra khỏi giường và đi ra chỗ ba tôi trám nền xi măng lúc sáng vì vô tình ba để lại dấu dép in trên nền xi măng chưa được khô. Tôi đưa hai bàn tay nhỏ bé của mình lên dấu dép ấy và khóc một cách ngon lành. Tôi thương cho ba, thương cho mình. Dấu dép ấy vẫn đi theo tôi suốt cả 30 năm trời. Giờ đây, nơi đất khách quê người tôi vẫn mang nặng trong lòng cái dấu ấn ấy, dấu dép thân yêu ấy. Ba đã nằm sâu trong lòng đất vẫn dõi theo đứa con mà ngày nào ba đã gửi cho ông bà ngoại nuôi để đến bây giờ con vẫn khao khát tình thương yêu trong vòng tay ba má. Ba má ơi!!!”
HÀ MY.